Kerim EVREN
Kerim EVREN
Yazarın Makaleleri
ÇİFTE BAYRAM KUTLU OLSUN
Bu hafta, iki önemli yıldönümünü birden kutluyoruz. İlki yarın; 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı; en büyük bayram. Mustafa Kemal Atatürk, 97 yıl önce 28 Ekim'de Çankaya Köşkü'nde verdiği akşam yemeğinde, "Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz."...
'DEĞİMLİ' OLMAK
Yıl: 1946. Hasanoğlan Köy Enstitüsü'ne İngilizce öğretmeni aranmaktadır. Ünlü eğitim bilimci, Köy Enstitülerinin kurucusu olan İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç ve Sabahattin Eyüboğlu, birlikte dönemin Cumhurbaşkanı...
'DEUS EKS MACHINA'
Tiyatroda ve sinemada zaman zaman başvurulan, eski Yunan tragedyalarından kalma bir yöntem:  "Deus eks (ex) machina" Bu Latince sözün, bire bir Türkçesi: "Makinedeki tanrı." (Deyişi, bilge şair Özdemir İnce, değerli meslektaşımız Namık...
BU BİR DEYİM, BEN SİZE NE DİYEYİM!..
Octavio Paz, "Yalnızlık Dolambacı"nı (Cem Yayınevi), ulusu Meksikalıların deyiş yerindeyse 'ciğerini okuyarak' yazmış. O kitabı -yıllarca gecikmeyle de olsa- hatmettiğimizden (ve CETVEL'de sizlerle paylaştığımızdan) beri,...
BUNCA EĞRİLİĞE 'DOĞRU TÜRKÇE' (!)
Dört gün önce 26 Eylül Dil Bayramı'nın 88'inci yıldönümüydü. Türk ulusunun başöğretmeni Atatürk, 26 Eylül 1932 günü Dolmabahçe Sarayı'nda "1. Türk Dil Kurultayı"nı toplamıştı. Bu "bayram"ı kutlamak bir yana, artık...
TARİHİ, AYRIŞMA ARACI GÖRMEK -4
Türkiye Cumhuriyeti 'ulus devlet'inin kurucusu Atatürk, bizim yumuşak karnımızdır. "Tarih"i eğip bükerek bizi ayrıştırabileceklerini sananlar, en duyarlı sinir uçlarımızın O'na çıktığını çok iyi bilirler. Bunlar, kendileri...
TARİHİ, AYRIŞMA ARACI GÖRMEK -3
"Bilim insanları, peygamberlerin mirasçılarıdır." Bu güzel söz, Osmanlı'ya 92 yıl başkentlik yapmış olan Edirne'deki, Osmanlı'dan günümüze ulaşmış 'ilk özgün anıtsal yapı' sayılan Eski Cami'nin duvarında,...
TARİHİ, AYRIŞMA ARACI GÖRMEK -2
Bundan iki hafta önce 949'uncu yıldönümü görkemli resmî törenlerle kutlanan 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi, bize okullarda belletildiği gibi 'Anadolu kapılarının Türklere açıldığı savaş' değildi. Hele  bir "cihat"...
TARİHİ, AYRIŞMA ARACI GÖRMEK -1
Ulusal bayramlar, ulusların özgüvenini pekiştirir. Geçmişte kazanılan utkular, gelecek umutlarını tazeler, yeşertir. Bizim de ulusça yeniden özgüven kazanmaya gereksinimimiz var. Hepimizin bildiği nedenlerle yitirdiğimiz özgüvenimize yeniden...
İNKILAP, PLATON VE 'MAĞARA ALEGORİSİ'
Atatürk ve Anadolu Devrimi karşıtları / düşmanları; ikinci ünlü harfi 'ı' olan "inkılap" sözcüğünü, özellikle "inkilap" diye yazıp söylerler. Bu iki sözcük arasındaki önemli anlam ayrımını, Cumhuriyet kuşakları bilir....
'VİCDAN ÖLÇER' İKİ BİLİMSEL DENEY (2)
Durum vahim. DENEY: 2 Stanley Milgram'ın eski okul arkadaşı olan Ruhbilim Profesörü Philip Zimbardo da Milgram'dan yaklaşık on yıl sonra benzer bir deneyle insanlığa tinsel boy aynası tutacaktı.  Zimbardo, ABD'nin Stanford...
'VİCDAN ÖLÇER' İKİ BİLİMSEL DENEY (1)
Atasözleri ve deyimler; toplumların gelenek göreneklerini, yaşam deneyimlerini, birikimlerini en arı duru biçimiyle yansıtan sözlerdir.  Ama, her zaman gerçeği anlatmazlar. Örneğin Türkçemizde, "Zalimin şemi, sabaha dayanmaz." diye bir...
BERLİN'DE İKİ TÜRK KIZI (2)
Ve dördüncüsü; iki hafta sonra olimpiyat efsanesi bir Türk kadınının 104'üncü doğum yıldönümünü kutlayacağız. İlk kez 1936 Berlin Olimpiyatları'na katılan iki Türk kadın sporcudan biri olan Halet Çambel'in (26 Ağustos...
HİTLER'İ REDDEDEN KADIN SPORCUMUZ (1)
Objektivist felsefî görüş ve psikoterapinin (*) ana kraliçesi, ABD'li romancı Ayn Rand (1905 - 1982), şu özdeyişiyle ünlüdür: "Soru, bana kimin izin vereceği değil, beni kimin durdurabileceğidir." Real Madrid futbol takımının, geçen...
'KENETLİ DİŞLERLE ÖZGÜRLÜK TÜRKÜSÜ'
Kitap okurluğu; bizce insanın bir bakıma kendi kimliğine, düşüncelerine, davranışlarına, yaşadıklarına koşutluklar ya da karşıtlıklar arama serüvenidir. Kimi zaman okuduğumuz sayfalar arasında; bireysel varlığımızın ötesinde, türlü...
'DOSTLUK GÜNÜ' ERTESİ 'BAYRAM'
Şaşılacak şey; kedinin rengi sarı. Kehribar sarısı. Her sabah saat 06.00 sıralarında karşı evin balkonundaki pencere pervazına cambaz çevikliğiyle tırmanıyor. Oysa balkon kapısı açık.  Bu sabah daha bir keyif çattı; pervazdaki fesleğen...
'YÜREĞİNLE VE KAFANLA YÜRÜ'
Biz Türkler, tarih boyunca hep batıya; Batı Uygarlığı'na doğru 'yürümüşüz'. Bizi niteleyen "Yörük" sözcüğü, bilindiği gibi, "yürümek"ten geliyor. Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey, Yörük'tü. Tarihçi...
'FOLLUĞU KOLLAMA' BİLİNCİ
Bugün 15 Temmuz 2020. İki gün sonra, önemli bir yıldönümünü kutlayacağız (!). İngiliz bilim insanı Charles Darwin'in (1809-1882) "Evrim Kuramı"nı, dolu dolu üç yıldır çocuklarımıza okutmuyoruz. Evrim Kuramı; son olarak 2016 yılı...
SIRADA 'SÜLÜK' DIŞALIMI OLMASIN
Modern tıbbın henüz emekleme aşamasında bulunduğu 1833 yılında Fransa, çeşitli hastalıkların sağaltımında kullanılmak üzere 41 milyon sülük ithal etmiş. Bu bilgiyi, Prof. Dr. Ahmet Akgül'ün internet sitesinden aldık. Biz de ülkemizin...
BİR FATİH'İN RESMİ KAVGAMIZ EKSİKTİ!
Ülkemizin gündemi yeterince ağır değilmiş gibi, bir bunalımımız daha oldu. Birbirimizle yeni 'cebelleşme' konumuz: İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB); Fatih Sultan Mehmet'in Venedikli ressam aile Bellini'lere yaptırdığı...
BAŞKA ZİHİNLERİ ANLAMAK
İsmet İnönü, CHP Genel Başkanlığı görevini, yapılan özgür seçimle Bülent Ecevit'e bıraktığı 1972 yılındaki Kurultay sonrası Bursa Lisesini ziyaret etmişti. Öğrencilere seslenecekti. Atatürk'ün en yakın silah ve devrim...
SESLER VE RENKLER
"Renk", Farsçadan ("reng") son harfini sertleştirerek dilimize aktardığımız bir sözcük. Bilindiği gibi, cisimler tarafından yansıtılan ışığın gözde oluşturduğu duyum, anlamında. Mecaz olarak da 'nitelik, çeşitlilik' demek....
D. KATIRCIOĞLU'NA 9 YILLIK ÖZLEM
Gazeteci Doğan Katırcıoğlu, dokuz yıl önce 6 Haziran günü aramızdan ayrılmıştı. Nesli tükenmiş meslektaşlarımızdan, ağabeyimiz kadar sevdiğimiz bir insandı. Mesleğe polis - adliye muhabiri olarak başlayıp aynı dalda elli yılı aşkın...
KAHRAMAN OLMAK YA DA OLMAMAK
Bugün pazar... altmış beş yaş üstünü yine 'güneşe çıkardılar'. Korona günlerinde haftada bir, altı saat izinliyiz! Piyasa Caddesi'nde, piyasa (1) yapıyoruz. Büyükdere'deki İspanya Büyükelçiliği yazlık konutunun...