18.08.2022, 18:43

MUTLULUK İÇİMİZDE

Merhaba dostlar,

Sizlerle ilk buluşmamızda mutlulukla başlayalım istedim. Bizi hayata bağlayan mutlulukla. Günümüzde salgın ,ekonomik problemler, gelecek belirsizliği gibi sistemsel sorunlarla boğuşurken  uzak gördüğümüz, özlediğimiz mutluluk… Mutluluğun ne olduğu hakkında düşünürler, komedyenler, yazarlar, bilim adamları çokça tartışmışlar. Öncelikle bu mutluluk anlayışlarından iki  felsefecinin  (Epiküros ve Thomas More) ilginç ve sıradışı görüşleri eşliğinde  kendi mutluluk tanımımıza ulaşalım ne dersiniz?

Helenistik dönem düşünürlerinden Epiküros (MÖ 341- MÖ 270) mutluluğu “acıdan uzak olma hali” olarak tanımlıyor. Bu yaklaşıma göre sadece korkulardan kurtulup acıdan uzaklaşarak mutlu olmak mümkün. Tabii ki acı çekmeyi, zorluklarla karşılaşmayı kimse sevmez ama küçükken her dediği yapılan, her çıkan engelin ebeveynleri tarafından bertaraf edilen kişilerin çoğunda görülen ortak özellik karşılarına çıkan ilk sorunda telaşlanmak, ne yapacağını bilememek ve sorunu çözemeden yenik düşmek. Halbuki belirli oranda yaşanan acıların  kişiyi geliştirdiği, hayatın zorluklarına karşı hazırladığı ve psikolojik manada sağlıklı büyümesine destek olduğu da aşikar.

 Örneğin eğitim çevremden tanıdığım bir dostum girdiği önemli bir sınavda, ilk girişinde başarısız olmasının ardından tekrar hazırlanmak yerine sınavdan kaçarak psikolojik bunalıma girdi. Bu travmayla ilgili gittiği psikolog ise dostuma karşılaşmış olduğu ilk soruna yenik düşmesinin sebebini kısaca zorluklarla mücadelede pratik eksikliği olarak ifade etmişti.  Sonra nasıl mı karar verdi derseniz, mücadele etmeyi bıraktı. Lisans eğitimi üzerine almış olduğu beş yıllık eğitimi hiçe sayarak kendini doğaya verdi. Şimdi organik tarım yaparken mutlu mu bilmiyorum ancak karşılaştığı zorlukta pes ettiği için mutlu olmadığı kendisinin ifadesiyle kesin bir tespit. Tabii ki gelecekte hangi seçimlerimizin bizlere fayda getirip getirmeyeceği ise bambaşka bir tartışma konusu. Mutluluk nerede ve ne zaman yakalanır formülünü bulmanın zorluğu da hepimizin sorunu….

Bu örnek bize Epiküros’un acıdan kaçarak mutluluğa ulaştıran yaklaşımının eksik kalan kısmına ayna tutuyor aslında. Bu yaklaşıma karşı, İngiliz düşünür Thomas More’un (1478-1535) mücadeleci, motivasyon sağlayan Ütopya heyecanını daha başarılı buluyorum. Ancak yine tek formülle mutluluğu yakalamak olası değil ki bu yaklaşımın da ciddi handikapları var…

Covid-19,  artık konuştuğumuz her bir umutlu konuyu ütopya olarak algılamamıza neden oldu neredeyse. Thomas More da Ütopya adlı eserini yazarken  yalnızca Londra’da 70 bin dolayında dilenci vardı. Bir yıl içinde ekonomik problemlerin bir tür yansıması olan soygun ve cinayet gibi suçlar nedeniyle asılanların sayısı, başka bir Batı ülkesi olan Fransa’da aynı suçlardan yedi yılda asılanların toplamından  fazlaydı. 

Ütopya’nın temelde gözettiği şey, insanların mutluluğudur ama ancak topluma yansırsa…  İnsanların mutluluğunun ancak toplumun mutluluğuyla olabileceğine inanan More’a göre mutluluğa ulaşmanın tek ilkesi eşitliktir. İşte burada özel mülkiyet ortadan kalkar ve eşitçe paylaşım mutluluğun temelini sağlayacaktır (Komünizmin esintilerini hissettirdi değil mi ve onun da sonunu hep beraber gördük).

Thomas More bu eşitlikçi anlayışı mutluluk tanımının içine öylesine yoğun bir miktarda eklemiş ki, bu düşünceye göre eşit nüfusa sahip olan aileler eşit metrekare evlerde kalmaktalar. Öyle ki, çocuk sayıları bile eşit olmalıdır. Bir eşitsizlik olması halinde eşitliği sağlamak için çocuk başka aileye gönderilir. Şehirlerin arası da eşit mesafeye sahiptir, bir günlük yürüme mesafesine denk gelen 24 mil. Yani adının hakkına sahip bir içerik, Ütopya.

Ancak buraya kadar her şey eşit olsun diye oldukça ayrıntı veren Thomas More her ne hikmetse iş ev işleri ve çocuk bakımına geldiğinde 180 derece dönüş yaparak bu işleri direk kadının üzerine yıkmaktan çekinmemiştir. Mutluluğu eşitlik üzerine temellendiren More, kadına yaptığı bu –istemsiz- ayrımcılıkla toplumsal cinsiyet eşitliği sorunlarının yüzyıllar öncesine dayandığının açık bir örneğini sunuyor aslında. Yani kadına Ütopya dünyasında bile kolay, mücadelesiz mutluluk yok anlayacağınız sevgili okurlar.

O zaman biz Cem Yılmaz’ın dediği gibi “mutluluk içimizde” mi desek?

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak 06:36
Güneş 08:07
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4