17.09.2022, 18:30

LORTLARIDA ASARLAR

Bu yazı bir alıntıdır...

Alıntının yazarı bir  bilgi ve tarih abidesi   Muazzez İlmiye Çiğ... Dünya çapında bir Sümerolog.

Yazan elbette ki çok önemli bu şaşırtıcı ve ülke sevdalısı bir paşanın kimliği daha da bir ilginç... 

Hem kararı veren kişi ilginç sonuç ise son derece ilginç...

Öykü Mersin'de Osmanlı döneminde bir idamın hikayesi..

Son cümle ise  bir başka dehanın Atatürk'ün akıllarımızdan çıkmaması gereken bir veciz cümlesi

Öyküyü okuduktan sonra  bir süre düşünüp, neydik ne olduk diye sorgulayacaksınız...

Belki de yapmakta geciktiğimiz bir özeleştiri olacaktır...

Buna ihtiyacımız var...

İşte İlmiye Çığ''ın anlatımıyla o öykü...

xxxx.

Mersin'e dair tarihi bir hikaye...   

1900’ lü yılların başı...

Yer Mersin..

1860’lı yıllarda başlayan Amerikan iç savaşı sonrası Çukurova’da  pamuk üretimi başlar ve Mersin Çukurova'nın ihracat ve ticaret merkezi haline gelir. Şehirde 12 konsolosluk ile çok sayıda yabancı acenta ve temsilcilikler vardır.

Bir çok yabancı işadamı yaşamakta ve ticaret yapmaktadır. Yoksul ailelerin çocukları ise hamallık yaparak, yoğurt pazarından (bugün hala Yoğurt Pazarı olarak mevcuttur) veya limandan alışveriş yapanların yüklerini taşıyarak ailelerine katkıda bulunmaktadır.

12 yaşındaki Memet de bunlardan biridir.

Mersin'de yaşayan İngiliz Lord Thompson, birgün yurt dışından gelen eşyalarını taşıtmak için Memet’i çağırır. Memet, eşyalar çok ağır olduğu için ilk anda kaldıramaz, fakat çevresindekilerin yardımıyla yük Memet’in sırtına yüklenir. Lord’un malik hanesinin taş avlusuna taşır yükü. 

Memet parasını ister.

Fakat Lord ödemez parayı. Memet ısrar edince de elindeki topuzlu bastonla Memet'in kafasına vurur ve Memet beyin kanamasından oracıkta ölür.

O sırada Mersin'in başında yönetici olarak mutasarrıf Nazım Paşa bulunmaktadır. (Mutasarrıf, Vali ile aynı yetkilere sahip idarecidir) Nazım Paşa olayı duyunca derhal lordu makamına çağırır. 

Lord suçunu inkar etmez. 

Osmanlı kanunlarına göre cezası ölümdür, fakat lord İngiliz olmasına güvenir ve kapitülasyonlar uyarınca kendisine yargılama yapılamayacağını söylemektedir. Fakat Nazım Paşa lordu derhal tutuklatıp, mahkemeye gönderir. Olay İngiliz konsolosluğu aracılığıyla, Mersin açıklarında bekleyen İngiliz savaş gemisine ve İstanbul'a akseder. 

İngiliz savaş gemisinin komutanı ,lord serbest bırakılmazsa, Mersin'i bombalayacağını söyler. Nazım Paşa bunun üzerine şehirdeki yabancıların, Mersin dışına çıkışını yasaklar. Lordu hızla mahkemeye çıkarıp, idam kararı verir. Bugünkü Yoğurt Pazarı meydanında darağacı kurdurup asar. Ayrıca savaş gemisinin şehri bombalaması halinde tüm İngilizleri asacağını söyler.!

Böylece şehir bombalanmaktan kurtulur... Konu padişah 2.Abdülhamit'e aksettiğinde artık çok geçtir, Lord asılmıştır. Zaten Nazım Paşa birkaç yıl öncesinde de Avusturya başkonsolosu kovmuştur. 

Yani saray nazarında vukuatlıdır...

Abdülhamit'e İngilizler tarafından, Nazım Paşa'nın cezalandırılması yönünde 

büyük baskı vardır. Abdülhamit bunun üzerine, Nazım Paşa'yı bir liman ve ticaret kenti olarak dış dünyaya açık olan Mersin mutasarrıflığından alır ve Kayseri mutasarrıflığına atar.

İşte 12 yaşındaki bir çocuk için, gözünü kırpmadan İngiliz lordunu asan, şehrin bombalanması tehditlerine 

dik durarak gerekli cevabı veren o Nazım Paşa; 

Nazım Hikmet'in dedesidir..

Şimdi işte Büyük Atatürk'ün en önemli uyarılarından biri..."  çalışmadan, yorulmadan, öğrenmeden rahat yaşama yollarını aramayı alışkanlık haline getirmiş milletler evvela haysiyetlerini ve daha sonra da istiklallerini kaybetmeye mahkûmdur."

Söyleyecek bir söz yok düşünmek ve karar vermek

Belki bütün mesele bu....

Yorumlar (0)
23
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 28 Eylül 2022
İmsak 05:24
Güneş 06:49
Öğle 13:00
İkindi 16:21
Akşam 19:01
Yatsı 20:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 7 16
2. Galatasaray 7 16
3. Başakşehir 6 14
4. Beşiktaş 7 14
5. Konyaspor 7 14
6. Fenerbahçe 6 13
7. Trabzonspor 7 13
8. Kayserispor 7 12
9. Gaziantep FK 7 11
10. Kasımpaşa 7 9
11. Alanyaspor 7 8
12. Giresunspor 6 7
13. Karagümrük 6 6
14. Antalyaspor 7 6
15. İstanbulspor 6 5
16. Ankaragücü 6 4
17. Sivasspor 7 4
18. Ümraniye 7 2
19. Hatayspor 6 1
Takımlar O P
1. Eyüpspor 6 13
2. Bodrumspor 6 11
3. Keçiörengücü 6 11
4. Boluspor 5 10
5. Bandırmaspor 5 10
6. Sakaryaspor 6 9
7. Samsunspor 6 9
8. Pendikspor 6 9
9. Manisa FK 5 8
10. Tuzlaspor 6 8
11. Göztepe 6 8
12. Adanaspor 6 7
13. Rizespor 5 6
14. Gençlerbirliği 6 6
15. Altay 6 5
16. Altınordu 5 3
17. Erzurumspor 5 3
18. Ö.K Yeni Malatya 6 3
19. Denizlispor 6 2
Takımlar O P
1. Arsenal 7 18
2. M.City 7 17
3. Tottenham 7 17
4. Brighton 6 13
5. M. United 6 12
6. Fulham 7 11
7. Chelsea 6 10
8. Liverpool 6 9
9. Brentford 7 9
10. Newcastle 7 8
11. Leeds United 6 8
12. Bournemouth 7 8
13. Everton 7 7
14. Southampton 7 7
15. Aston Villa 7 7
16. Crystal Palace 6 6
17. Wolves 7 6
18. West Ham United 7 4
19. Nottingham Forest 7 4
20. Leicester City 7 1
Takımlar O P
1. Real Madrid 6 18
2. Barcelona 6 16
3. Real Betis 6 15
4. Athletic Bilbao 6 13
5. Osasuna 6 12
6. Villarreal 6 11
7. Atletico Madrid 6 10
8. Real Sociedad 6 10
9. Valencia 6 9
10. Mallorca 6 8
11. Girona 6 7
12. Rayo Vallecano 6 7
13. Celta Vigo 6 7
14. Getafe 6 7
15. Sevilla 6 5
16. Almeria 6 4
17. Espanyol 6 4
18. Real Valladolid 6 4
19. Cadiz 6 3
20. Elche 6 1