Avrupa'daki enerji krizi gübre üretimini vurdu

Avrupa'da doğal gaz fiyatlarının hızla yükselmesi sebebiyle gübre üretim tesislerinin büyük kısmı faaliyetlerini durdurma kararı alırken, bu durumun gübre kıtlığına yol açabileceği düşünülüyor.

EKONOMİ 29.09.2022, 13:19
Avrupa'daki enerji krizi gübre üretimini vurdu

Avrupa ülkeleri, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası hızla artan doğal gaz ve elektrik fiyatlarının ortaya çıkardığı enerji kriziyle mücadele ediyor.Avrupa gaz piyasasında referans fiyatların belirlendiği TTF'de işlem gören vadeli kontratların fiyatları ağustosta megavatsaat başına 348 avroya kadar çıkarak rekor kırdı. Bu piyasada gaz fiyatları geçen yıl ortalama 39 avro, 2 yıl öncesinde ise 15 avro seviyesindeydi.

Kriz öncesi döneme göre 20 kattan fazla artan gaz fiyatları, Avrupa'da özellikle yoğun enerji tüketen sektörleri derinden etkiledi. Gübre endüstrisi de bu durumdan en çok etkilenen sektörlerden biri oldu.

Gübre üretimindeki temel girdiler arasında yer alan doğal gazın maliyetindeki hızlı artış, son dönemde Avrupa'da çok sayıda gübre fabrikasını üretimi azaltmaya ya da askıya almaya sevk etti.

Avrupa'daki gübre üreticilerini temsil eden Brüksel merkezli birlik Fertilizers Europe, sektörde özellikle ağustos ayından bu yana eşi benzeri görülmemiş bir kriz yaşandığını açıkladı.

Birlik, gübre üretiminde aktif ana ham madde ve katkı maddesi olan amonyakta üretimin durma noktasına geldiğini belirterek acil tedbir alınmasını istedi. Yüksek doğal gaz fiyatları nedeniyle Avrupa'daki gübre üretim kapasitesi yüzde 70 düşüş gösterdi.

Emtia piyasalarına hizmet eden ICIS verileri de Avrupa'da artan gaz fiyatlarının gübre üretimi üzerindeki etkisini göz önüne serdi. Buna göre, İtalya, Fransa ve Norveç'te Yara firması, Almanya'da SKW, Yara, BASF firmaları amonyak üretimini azalttı. İngiltere'de CF Fertilizers şirketi üretimi azalttı ve üretim durdurma planlarına başladı.

İspanya'da Fertiberia bazı tesisleri kapattı ve üretimi azalttı. Hollanda'da Yara ve OCI üre ve amonyum üretimini düşürdü. Belçika'da Yara ve BASF üretimi kısıtladı.

Polonya'da Grupa Azoty ve Anvil üretimi düşürdü, Romanya'da Azomures faaliyetlerini yavaşlattı, Slovakya'da Duslo firması üretimi durdurdu, Macaristan'da Nitrogenmüvek üretimi askıya aldı.

Bulgaristan'da Agropolychim ve Neochim firmaları, Hırvatistan'da Petrokemijanın üre ve amonyak üretim tesisleri kapandı. Litvanya'da Achema üretime ara verdi, Lifosa üretimi bir süre askıya aldı.

Amonyum fiyatları yükselişte

Yaşanan kriz nedeniyle azotlu gübrelerin ana unsuru olan amonyum fiyatları Avrupa piyasalarında hızla artıyor.

Amonyumun tonu 2 yıl öncesinde 230 dolarken, geçen yıl 700 dolara kadar çıkmıştı. Savaş sonrasında bu yükseliş ivme kazandı ve mevcut durumda 1300 dolar seviyelerine ulaştı.

Sektör, AB'den doğal gaz fiyatlarını sınırlamaya yönelik önlemler alınmasını ve üreticilere acil destek sağlanmasını talep ediyor.

Verilere göre, kriz öncesi dönemde Avrupa'da yıllık 18,3 milyon ton kimyasal gübre üretildi. Bunun yüzde 72'si azotlu, yüzde 13'ü fosfatlı, yüzde 15'i de potaslı gübre olarak kayıtlara geçti. AB, 2021'de azot gübreleri üretimi için 2,9 milyon ton amonyak ve 4,7 milyon ton üre ithal etti.

Öte yandan, savaş sonrası AB'in uygulamaya koyduğu yaptırımlar kapsamında Belarus'tan potasyum ithalatına yasak getirildi.

Gübre, Rusya'ya yönelik yaptırımların kapsamına dahil edilmedi ancak bankacılık, taşımacılık ve sigorta gibi alanlarda uygulanan yaptırımlar nedeniyle Rusya'dan gübre tedariki kesintiye uğradı.

Bu gelişmeler doğrultusunda Avrupa ülkelerinde bu yıl yeterli miktarda gübre bulunamayacağı öngörülüyor.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 09 Aralık 2022
İmsak 06:38
Güneş 08:10
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4