17.06.2022, 22:04

DİDEROT ETKİSİ

Merhaba,

Hayatımıza şöyle bir baktığımızda sahip olduklarımıza değil de, sahip olmadıklarımız daha çekici gelmekte. Günümüz insanları daha rahat bir yaşam, daha iyi koşullar diyerek hep bir sonraki aşamaya doğru ilerlemekte. Bu öyle bir noktaya geldi ki hepimiz tüketim çılgınlarına dönüştük. Kendimizi durdurmak ve sahip olduklarımızla çok daha iyi bir yaşam sürdürmek elimizde. İnternette, sosyal medyada, mobil uygulamalarda, televizyonda veya farklı platformlarda bizi tüketime sürükleyen, alışveriş yapmamız için sürekli hatırlatan reklam vb. uygulamalar tüketim çılgınlığındaki tehlikeyi her geçen gün arttırmakta. Peki ne yapacağız?

Şimdi size belki adını hiç duymadığınız bir filozoftan bahsedeceğim. “Denis Diderot” 18. yüzyılda yaşamış Fransız filozoftur. Diderot, bugün ki internetin kitsel davranışını bilmese de insan davranışlarının kritik noktalarını inceleyen biridir. Onun hikayesi günümüz tüketim kültürü ve işletmelerinin işleyişi üzerinde ne tür bir etkisi olduğuna dair bir farkındalık kazanmanıza yardımcı olabilir.

Denis Diderot, ünlü ama çok fakir bir filozoftu. Ünlü filozof, neredeyse tüm yaşamını yoksulluk içinde yaşadı, ancak bu durum 1765’te değişti. Diderot 52 yaşındaydı ve kızı evlenmek üzereydi, fakat onu evlendirecek ve çeyiz sağlayacak kadar parası yoktu. Zengin olmamasına rağmen, Diderot’nun adı, zamanın en kapsamlı ansiklopedilerinden biri olan Encyclopédie’nin kurucu ortağı ve yazarı olduğu için hemen hemen tüm dünya tarafından biliniyordu. Encyclopédie’nin kurucu ortağı, baş editörü ve yazarı olarak geniş bir ölçekte tanınırlığı olmasına rağmen, mütevazi bir hayat sürmesine neden olan bir fakirlik içerisindeydi. Bir gün, kendisi de bir kitap aşığı olan Rusya İmparatoriçesi Büyük Catherine, Diderot’nun mali sıkıntılar içerisinde olduğunu duyduğunda, sanat, bilim ve aydınlanma filozoflarının tanınmış bir hamisi olarak, Diderot’nun kütüphanesini önemli bir meblağ karşılığında ondan satın almayı teklif etti. Teklifin kabul edilmesiyle birlikte artık Diderot zengin bir adamdı. İmparatoriçe hem kütüphaneyi satın aldı, hem daha sonra kendisine hibe etti, hem de kendisini bu kütüphanenin baş sorumlusu olarak atayarak 25 yıllık maaşını da peşin olarak ödedi.

Diderot, beklenmedik şekilde gelen bu yeni parayla ilk iş kızının düğününde giyilmek üzere yeni bir kırmızı sabahlık satın aldı. İşte o zaman her şey ters gitmeye başladı. Diderot, kendisine verilenler için mutlu, memnun ve minnettar hissetmek yerine, bir memnuniyetsizlik sarmalına düştü. Kırmızı sabahlığı gerçekten güzeldi. Aslında o kadar güzeldi ki, diğer eşyaları ile ne kadar da uyumsuz olduğunu fark etti. Yeni giysisinin görkemine alıştıktan sonra ve güzel giysiler giydiği için dairesinin şimdi daha iyi olması gerektiğini fark etti. Bu farkındalıkla şunları söyledi: “Artık her şey uyumsuz. Artık koordinasyon yok, birlik yok, güzellik yok.” Buradan hareketle ünlü filozof, kısa süre sonra sabahlığının güzelliğine uyması için yeni şeyler alma dürtüsü hissetti.

Ona uyumlu olması için hemen eski halısını Şam’dan gelen yeni bir halıyla değiştirdi. Evini güzel heykeller ve dekoratif eşyalar ile dekore etti. Kendisine yeni bir mutfak masası, yeni bir ayna ve deri sandalye satın aldı. Daha önce ihtiyacı olduğunu düşünmediği şeyleri almaya devam etti, çünkü eski hayatından hiçbir şey yeni sabahlığına uymuyordu. Böylece fazlalık, lüks, borç ve en önemlisi memnuniyetsizlik içinde boğulana kadar satın almaya devam etti. En sonunda da yorgunluk ve pişmanlık içerisinde her şeyin baş sorumlusu olan eski sabahlığına baktı. “Neden saklamadım onu sanki? O bana alışmıştı, ben de ona…” diye hayıflanırken buldu kendini. “Eski Sabahlığım İçin Pişmanlık” adlı denemesinde Diderot, kendisinin materyalizme kapılışını anlatır. Bu tüketim çılgınlığını ilk tanımlayan kişi olan Diderot, anlattığı bu hikayesiyle Diderot Etkisi olarak bilinir. 

Hepimiz hayatımızı güzelleştirmek ve huzurlu yaşamak için çabalıyoruz. Bazen küçük bir eşya, bir söz, bir davranış bizi farklı bir kişiliğe büründürebiliyor. Elimizde ne varsa bize aittir, sahip olduklarımızı daha yükselttikçe ihtiyaçlar isteklere, istekler arzulara ve arzular kaosa sürüklenir. Mutlu olmak, memnuniyet, keyif, satın aldıklarımızla değil, kendimizi içsel olarak geliştirerek kazandığımız şeylerdir. Eğer sahip olduklarınız sizi memnun etmiyorsa satın aldığınız hiçbir şey memnuniyetinizi sağlamayacaktır.

Sevgilerimle…

Yorumlar (0)
30
az bulutlu
Namaz Vakti 07 Temmuz 2022
İmsak 03:34
Güneş 05:32
Öğle 13:14
İkindi 17:13
Akşam 20:46
Yatsı 22:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31