Kemal Tahir'in Moskova Seyahati
İSKENDER ÖZSOY

İSKENDER ÖZSOY

ÜSTÜ KALSIN

Kemal Tahir'in Moskova Seyahati

24 Nisan 2018 - 12:19

Hemen hemen her konuyu, kendine sorular sorarak gündemine alıp üzerinde düşünen ve tezler geliştiren Kemal Tahir’in 45. ölüm yıl dönümüydü 21 Nisan.

Kemal Tahir, 13 Haziran 1938 tarihinde askeri isyana tahrik ve teşvik iddiasıyla kardeşi Nuri Tahir, Nâzım Hikmet, Hamdi Alev (Şamilof), Emine Alev, Hikmet Kıvılcımlı, Fatma NudiyeYalçı, Kerim Korcan, Mehmet Ali Kantan, Seyfi Tekbilek ve Hüseyin Avni Durugün'le  tutuklandı.

İstanbul Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nce Erkin Gemisi'nde yargılanarak 29 Ağustos 1938 tarihinde 15 yıl ağır hapse mahkûm edildi.

1938-1950 yılları arasında İstanbul Tevkifhanesi’siyle Çankırı, Malatya, Çorum, Nevşehir Cezaevlerinde yattı, 1950 yılında genel afla tahliye edildi.

İstanbul’a dönünce Türk işçi hareketinin önderlerinden Hüsamettin Özdoğu’nun kardeşi Semiha Hanım'la (Sıdıka Uzunhasan) evlendi.

1955’de Göl İnsanları ve Sağırdere kendi adıyla yayınlandı. 6-7 Eylül olayları sırasında gözaltına alındı, altı ay Harbiye'de yattı. 1967’de Yorgun Savaşçı romanı Yunus Nadi Armağanı'nı, 1968’de de Devlet Ana romanı Türk Dil Kurumu Roman Armağanı'nı aldı.

Kemal Tahir, 21 Nisan 1973 tarihinde İstanbul’da öldü.

63 yıllık yaşamının 12 yılını cezaevlerinde, özgürlüğüne kavuştuktan sonra ölene dek 23 yılını evinde yazarak geçiren Kemal Tahir bir kez yurt dışına çıktı.

 

KEMAL TAHİR’DEN

SEMİHA HANIM’A

 

1968 yılında Sovyet Yazarlar Birliği’nin davetlisi olarak Moskova’ya giden Kemal Tahir bu ziyaretinde Nazım’ın mezarını ziyaret etti, Vera (1) ve Zekeriya Sertel’le (2)  buluştu, Azerbaycan’a gitti.

Onun, eşi Semiha’ya Bakü’den 23 Kasım 1968 tarihinde yazdığı mektuptan satır başlarıyla söz edelim:

 

“Moskova’da üç gün üst üste sana telefon etmek istedik. Hatlar bozuktu. Büsbütün bozuk olduğu da kesini bilinmediği için bekledik durduk.”

 “Şunu söyleyeyim ki, Moskova’da hemen her gün yemeklerden birini  Emuşkalar’da yedik. Ben Emuşka’yı (3), hele hele kocasını ve kızı Pola’yı çok sevdim.”

“Sovyet Yazarlar Birliği beni çok güzel ağırladı. Müzeleri, sergileri tiyatroları gezebilmem için bir tercümanla bir otomobil tahsis etti. Moskova’yı dolaştım; çok da beğenip sevdim. Türkoloji Enstitüsü’nde konuştum, şairlerle, romancılarla tanıştım. Simonov’la (4) Yazarlar Birliği lokalinde yemek yedim.”

“Ayın 19’unda Bakü’ye uçakla hareket ettik. Vâkıf (5) adlı şairlerinin 250. doğum yıl dönümüne katıldım, nutuk çektim, radyoda konuştum., televizyona çıktım.”

Kemal Tahir’in Bakü’den eşi Semiha Hanım’a yazdığı mektup şu satırlarla sona eriyor.

“Feyyaz Bey’e (6). Melda’ya (7) selam ederim. Hüsam’a (8), Nuri ve Ratip Tahir’e (9) selamlar. Çok yararlandım, dinlendim. Bir kederim seninle beraber olamayışımdır.”

……….

 (1) Vera Tulyakova. Nazım Hikmet’i son eşi.

(2) Zekeriya Sertel. Gazeteci. 4 Aralık 1945 tarihinde yağmalanan Tan gazetesinin sahibi.

(3 Türkiye'nin işçi sınıfının önderlerinden Hüsamettin Özdoğu'nun kızı.

(4) Konstantin Simonov. Rus yazar.

(5) Vâkıf. Azeri şair. 1717-1797 yılları arasında yaşadı.

(7-6) Nazım Hikmet’in kız kardeşi Melda Kalyoncu ve eşi Feyyaz Kalyoncu.

(8) Hüsam. Hüsamettin Özdoğu.

(9) Nuri ve Ratip Tahir. Kemal Tahir’in kardeşleri.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar